Bu ay saç ekiminde ücretsiz saç analizi + PRP desteği · Sınırlı kontenjan
Hemen Randevu Al
Makat çatlağına ne iyi gelir? Lifli beslenme, oturma banyosu, doğru tuvalet alışkanlığı, kremler ve evde bakım yetmediğinde botoks, lazer ve cerrahi.
Son güncelleme: 29 Eylül 2026
Makat çatlağına en iyi gelen şey, dışkıyı yumuşak tutmak ve makat kasının kasılmasını azaltmaktır. Bunun için lifli beslenme, bol su, günde birkaç kez ılık oturma banyosu ve tuvalette ıkınmamak temel adımlardır. Yeni oluşmuş (akut) çatlakların önemli bir kısmı bu önlemlerle birkaç hafta içinde kapanır. Hekimin önereceği kas gevşetici kremler iyileşmeyi destekleyebilir. 6-8 haftayı aşan, tekrarlayan veya kenarlarında deri çıkıntısı oluşmuş çatlaklarda ise botoks, lazer veya cerrahi gibi seçenekler değerlendirilir.
Makat çatlağında sorun yalnızca yırtığın kendisi değildir. Ağrı, makatın iç kasını (iç sfinkter) kasar; kasılma bölgenin kanlanmasını azaltır ve yaranın kapanmasını geciktirir. Ağrıdan çekinen kişi tuvaleti erteler, dışkı sertleşir ve her tuvalette çatlak yeniden açılır. Evde yapılan her önlemin amacı bu kısır döngüyü kırmaktır: yumuşak dışkı, gevşemiş kas, rahat tuvalet.
Günde yaklaşık 25-30 gram lif hedeflenir. Tam tahıllı ekmek, yulaf, kuru baklagiller, sebzeler, kabuğuyla tüketilen meyveler, kuru erik ve incir iyi kaynaklardır. Lifi birden değil, birkaç gün içinde kademeli artırın; aksi hâlde gaz ve şişkinlik olabilir. Beslenmeyle yeterli lif alınamıyorsa hekim lif takviyesi önerebilir.
Lif, yeterli suyla birlikte dışkıyı yumuşatır. Susuz lif, tersine dışkıyı sertleştirebilir. Başka bir sağlık nedeniyle sıvı kısıtlamanız yoksa gün içine yayarak bol su için.
Leğen veya küvete koyulan ılık suda 10-15 dakika, özellikle tuvalet sonrası ve günde 2-3 kez oturmak makat kasını gevşetir ve ağrıyı azaltır. Suya bir şey eklemeye gerek yoktur; su sıcak değil ılık olmalıdır.
Tuvalet ihtiyacını ertelemeyin.
Ikınmayın; tuvalette telefonla uzun süre oturmayın.
Ayaklarınızın altına küçük bir tabure koymak, dışkılamayı kolaylaştırabilir.
Kuru tuvalet kâğıdıyla sert silmek yerine ılık suyla yıkayın ve yumuşak bir havluyla bastırarak kurulayın. Parfümlü ıslak mendil, sabun ve kolonya tahrişi artırabilir.
Yalnızca kabızlık değil, sık ve sulu dışkılama da çatlağı tahriş eder. Uzun süren ishal ya da kabızlıkta altta yatan neden hekimle birlikte araştırılmalıdır.
Makat kasını gevşeten kremler (nitrat veya kalsiyum kanal blokeri içerenler) reçeteyle kullanılır ve genellikle birkaç hafta boyunca düzenli uygulanması gerekir. Baş ağrısı gibi yan etkiler görülebileceği için doz ve süreyi hekim belirler. Uyuşturucu (lokal anestezik) kremler ağrıyı kısa süreli hafifletir; uzun süre kullanımları önerilmez. Gerekirse dışkı yumuşatıcılar da tedaviye eklenebilir.
Düzenli yürüyüş bağırsak hareketlerini destekler. Uzun süre oturarak çalışıyorsanız ara verin.
Sert dışkıya yol açan beslenme: Lifsiz, işlenmiş gıdalar ve az su tüketimi.
Ağrıdan korkup tuvaleti ertelemek: Dışkıyı sertleştirir, çatlağı her seferinde yeniden açar.
Kontrolsüz krem ve fitil kullanımı: Özellikle kortizonlu ürünlerin uzun süreli kullanımı cildi inceltebilir.
Kanıtı olmayan ev karışımları: Açık yaraya sürülen yağ, bitki özü veya karışımlar tahriş ve enfeksiyona yol açabilir. Kullanmadan önce hekiminize danışın.
Acılı ve baharatlı yiyecekler: Bazı kişilerde tuvalet sonrası yanmayı artırabilir; şikâyetlerinizi artırıyorsa azaltın.
Çatlak 6-8 haftada kapanmıyorsa, sık tekrarlıyorsa ya da kenarında deri çıkıntısı (nöbetçi meme) oluştuysa kronikleşmiş olabilir. Bu aşamada seçenekler şunlardır:
Seçenek | Nasıl etki eder? |
|---|---|
Kas gevşetici kremler | İç makat kasını geçici olarak gevşeterek kanlanmayı artırır |
Botoks uygulaması | Kası birkaç ay süreyle gevşeterek çatlağın kapanması için zaman kazandırır |
Lazer tedavisi | Uygun hastalarda çatlak bölgesinde kanlanmayı ve iyileşmeyi desteklemeyi amaçlar |
Cerrahi (lateral internal sfinkterotomi) | İç kasın küçük bir bölümü kesilerek kalıcı gevşeme sağlanır; kronik çatlakta en etkili yöntemlerden biridir |
Yöntem; çatlağın süresi, yeri, kas tonusu ve kişinin önceki doğum ya da makat ameliyatı öyküsü gibi etkenler dikkate alınarak seçilir. Ayrıntılar için Anal Fissür (Makat Çatlağı) Tedavisi ve Lazerle Makat Çatlağı Tedavisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.
Ağrı ve kanama bakıma rağmen 1-2 haftada azalmıyorsa
Kanama bol ya da koyu renkliyse, kan dışkıya karışıyorsa
Makat çevresinde şişlik, ateş veya akıntı başladıysa (apse ve fistül açısından)
Çatlak tekrar tekrar açılıyorsa
Makatta ağrının diğer nedenlerini merak ediyorsanız Makatta Ağrı Neden Olur? yazımıza göz atabilirsiniz.
Makat çatlağına en hızlı ne iyi gelir? Ağrıyı en hızlı hafifleten yöntemler ılık oturma banyosu ve dışkının yumuşatılmasıdır. Kalıcı iyileşme için bu önlemlerin birkaç hafta düzenli sürdürülmesi gerekir.
Makat çatlağı için hangi krem kullanılır? Makat kasını gevşeten reçeteli kremler kullanılır. Hangi kremin, ne sıklıkla ve ne kadar süre kullanılacağına muayene sonrası hekim karar verir.
Makat çatlağında hangi yiyecekler iyi gelir? Tam tahıllar, yulaf, kuru baklagiller, sebzeler, kabuğuyla tüketilen meyveler, kuru erik ve incir gibi lifli besinler bol suyla birlikte dışkıyı yumuşatır.
Oturma banyosu makat çatlağını iyileştirir mi? Oturma banyosu kası gevşetir ve ağrıyı azaltır; lifli beslenme ve doğru tuvalet alışkanlıklarıyla birlikte iyileşmeyi destekler. Tek başına kronik çatlağı kapatmayabilir.
Makat çatlağı ameliyatsız geçer mi? Yeni oluşmuş çatlakların çoğu bakım ve ilaçla iyileşir. Kronikleşmiş çatlaklarda botoks, lazer veya cerrahi gerekebilir.
Makat çatlağı tekrarlar mı? Kabızlık ve sert dışkılama devam ederse tekrarlayabilir. Lifli beslenme, yeterli su ve düzenli tuvalet alışkanlığı tekrarlama riskini azaltır.
Fizyorad Tıp Merkezi Genel Cerrahi bölümünde makat çatlağında önce çatlağın akut mu kronik mi olduğu belirlenir; tedaviye çoğunlukla bakım ve ilaçla başlanır, gereken durumlarda botoks, lazer ve cerrahi seçenekler anlatılır.
Ön değerlendirme için online randevu oluşturabilir veya 0 258 264 03 04 numarasından merkezimize ulaşabilirsiniz.
American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS) — anal fissür klinik uygulama kılavuzu: fascrs.org
NHS — anal fissure, treatment and self-care: nhs.uk
MedlinePlus (ABD Ulusal Tıp Kütüphanesi) — anal fissure: medlineplus.gov
T.C. Sağlık Bakanlığı — Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik
Bilgilendirme: Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, tanı veya tedavi yerine geçmez. İlaç ve kremleri hekiminize danışmadan kullanmayın; size uygun tedavi muayeneyle belirlenir.
